Met wie je eet zal je dansen

DSC_0762‘Het ruikt hier als een kruiden en specerijenkraam op de markt. De geur van geborgenheid.’ Raji bloost om dat laatste woord.            

Crina schuift haar stoel naar achter, drukt een kus op haar kleindochters hoofd en stiefelt naar het aanrecht waar de tijd de kookklus heeft geklaard; het koninginnemaal voor haar kleindochter is na ruim tweeënhalf uur pruttelen bijna aan opdienen toe.   Ze gooit de geschilde aardappelen in de pan, vult hem met schoon water en zet hem op het vuur. Met de mouw van haar vest over haar hand getrokken, tilt ze het deksel van de braadpan op, schraapt met een houten pollepel de aangekoekte laag bruine stoof van de bodem los en strooit er wat peper en zout over. ‘Nu de bonzen nog. Over twintig minuten kunnen we eten. Dek jij de tafel, dan maak ik de sla,’ roept Crina naar de twee in de kamer.

‘Nee, oma, ik maak de sla wel. Raji springt op en flanst met grof gesneden ui, tomaat, verse kruiden en groene sla een sappige salade in elkaar. Voor de dressing roert ze twee eetlepels extra vergine olijfolie, sap van een halve citroen, peper en een dessertlepel honing tot een romig sausje. Omi dekt ondertussen de tafel met vorken en lepels, drie diepe borden voor de aardappels met het gebraad, drie kleinere borden voor de sla en een houten plank als onderzetter voor de hete pan. Even later smullen ze van een goed gevuld bord met overheerlijke stoof, waarvan zelfs na twee keer opscheppen, meer dan de helft overblijft. Opzet natuurlijk dat zie je aan omi’s glunderende gezicht als ze zegt:

‘Met wie je je vlees, groenten, brood en wijn deelt, zal je dansen, zeiden Zoni’s ouders altijd. Onthoud dat goed mijn lieve kind. Als je mensen wilt leren kennen, moet je met ze eten.’

 

Gedenk de reizigers

monument zigeuner

Vandaag is het 4 mei. Dodenherdenking. Een dag waarop de nooit weer gedachte en het bijbehorend gevoel de boventoon voeren. Terecht want wat in WO II is gebeurd was verschrikkelijk. Net als wat er jaren daarvoor en later gebeurde in onder andere Armenië, Cambodja, Vietnam, Argentinië, Syrië, Irak, Iran en nu in onze tijd in Oekraïne en Palestina (waaraan Hamas trouwens net zo goed schuldig is). 

Te vaak keert ongerijmde agressie en haat zich tegen hele bevolkingsgroepen. Tegen Joden, Armeniërs, Palestijnen, Arabieren, Indianen, Tibetanen en andere volkeren; minderheidsgroeperingen waartoe ook de reizigers behoren.

Roma en Sinti mensen, woonwagenbewoners zijn in de tweede wereldoorlog in grote getalen vermoord, een helaas nog te vaak onderbelicht feit. Daarom is het noodzaak om ook deze Porajmos vandaag te herdenken en vanaf vandaag de reizigers niet langer met de nek aan te kijken, te wantrouwen, te discrimineren.

Met  mijn boek ‘Rollemanschiksie. Vier generaties van huis weg’   wil ik helpen het antiziganisme een halt toe te roepen, proberen burgers een andere kijk te geven op deze mensen. Daarom heb ik mij verdiept in de reizigers, hun leven, cultuur en geschiedenis.  Het familie-epos is, samen met een bundel typische traditionele reizigersrecepten, vanaf 12 mei verkrijgbaar bij  uitgever Ambilicious, in boekwinkels en online. 

 ‘Vroeger leefden we in wagens, trouwens zo noemen we onze huizen nog steeds. Bijna niemand heeft een huisbel, je loopt gewoon naar binnen als  het niet uitkomt zeggen we het wel.’…. .

‘Gemeentes lieten zodra iemand verhuisde of overleed grote blokken beton schuiven op de opengevallen plaats: voilà een staplek minder. Dit uitstervingsbeleid* maakte het de kampbewoners erg moeilijk een standplaats te bemachtigen.

*Dit beleid is later omgebogen naar een uitstelbeleid. Gevolg: er zijn nog steeds te weinig standplaatsen voor woonwagenbewoners 

Het rolleman-ei is gelegd

IMG_5899

Zondag 12 mei komt het uit:

Rollemanschiksie. Vier generaties van huis weg. 

Het  familie-epos over reizigers en  eindresultaat van vele maanden noeste, plezierige en interessante zoek- en schrijfarbeid over vier generaties reizigers, hun geschiedenis, cultuur en leven.

Ben jij nieuwsgierig geworden en wil je Rollemanschiksie. Vier generaties van huis weg  graag lezen? Stuur een mail naar ambi@ambilicious.nl met in het onderwerp: ‘Rollemanschiksie’ en geef op hoeveel exemplaren er naar jouw adres gestuurd kunnen worden. De uitgever stuurt je jouw exemplaar plus factuur.

Bestel je exemplaar vóór 10 mei aanstaande en je krijgt  – omdat je er zo vroeg bij bent – het Rollemanschiksie Receptenboekje  gratis. Een boekje vol leuke, smakelijke recepten bereid door de vrouwen in de roman.

Foto: Peter van Beek

Je kunt  Rollemanschiksie. Vier generaties van huis weg  na  12 mei  ook bij de boekhandel ( ISBN 978-94-93366-07-7 | NUR 30)  halen of online bestellen bij de uitgever of Bol

Wil je een gesigneerd exemplaar? Bel of mail me en we maken een afspraak.

Alvast wat lezen? Open hier je INKIJKEXEMPLAAR Rollemanschiksie. Vier generaties van huis weg