Lezingen over reizigers

Roma van oost naar west

Om in ‘Rollemanschiksie‘ te een goed beeld te laten schijnen op  ‘de zigeuners’, ‘het woonwagenvolk’ oftewel Roma en Sinti en andere reizigers, verdiepte ik me  in hun geschiedenis, cultuur, geloof en tradities. Elementen uit deze zoektocht vervlocht ik ook tot een serie lezingen.

Waar gaat de lezing over

Ik vertel over de oorsprong van reizigers, hun reis naar het westen,  de vervolgingen met als dieptepunt de porajmos in WOII, en de periode na bevrijding.  

Daarnaast komen aan bod:

  • de tradities en taboes van reizigers;
  • hun geloof en gewoontes omtrent leven, dood, geboorte en huwelijk;
  • ideeën omtrent reinheid, voedsel, dieren;
  • hét handelsmerk van de reizigers: de (zigeuner)muziek.

Uiteraard blijft ook de actualiteit niet onbesproken. Het  heersend naargeestig gemeentelijk standplaatsenbeleid lijkt immers voor veel woonwagenbewoners nog steeds een gebed zonder einde.

Tussen de feiten door lees ik  fragmenten voor uit Rollemanschiksie.Tijdens en na afloop van de presentatie is er  ruimte voor vragen en discussie en de mogelijkheid om het boek met korting te kopen.

Een gratis  lezing boeken? Neem contact op.

Met wie je eet zal je dansen

DSC_0762

‘Met wie je eet, zal je dansen,’ luidt het gezegde. dat betekent: als je mensen wilt leren kennen, moet je met ze eten.’
Voor iedere reiziger is het samen eten een belangrijk ritueel. Vaak wordt er gezamenlijk gekookt en altijd genoeg om langs komende familieleden, buren, vrienden en zelfs vreemden aan tafel te noden.

In dit fragment uit Rollemanschiksie blijkt dat ook.
‘Het ruikt hier als een kruiden en specerijenkraam op de markt. De geur van geborgenheid.’ Raji bloost, Crina schuift haar stoel naar achter, drukt een kus op haar kleindochters hoofd en stiefelt naar het aanrecht
Het koninginnemaal voor haar kleindochter is na ruim tweeënhalf uur pruttelen bijna aan opdienen toe.  
Ze trekt de mouw van haar vest over haar hand bij wijze van pannenlap en tilt het deksel van de braadpan op. Met een houten pollepel schraapt ze de aangekoekte laag bruine stoof van de bodem los en strooit er wat peper en zout over.
‘Nu de bonzen nog.’ Ze gooit de geschilde aardappelen in de pan met water en zet hem op het vuur. ‘Over twintig minuten kunnen we eten. Dek jij de tafel, dan maak ik de sla,’ roept Crina naar Klara, haar moeder.
‘Nee, oma, ik maak de sla wel.’
Raji springt op en flanst met grof gesneden ui, tomaat, verse kruiden en groene sla een sappige salade in elkaar. Voor de dressing roert ze twee eetlepels extra vergine olijfolie, sap van een halve citroen, peper en een dessertlepel honing tot een romig sausje.
Omi dekt ondertussen de tafel met vorken en lepels, drie diepe borden voor de aardappels met het gebraad, drie kleinere borden voor de sla en een houten plank als onderzetter voor de hete pan. Even later smullen ze van een goed gevuld bord met overheerlijke stoof, waarvan zelfs na twee keer opscheppen, meer dan de helft overblijft. Opzet natuurlijk dat zie je aan omi’s glunderende gezicht als ze zegt: ‘Met wie je eet, zal je dansen, zeiden Zoni’s ouders altijd. Onthoud dat goed. Als je mensen wilt leren kennen, moet je met ze eten.’

Smakelijke recepten

Receptenboekje

Klara, Crina twee hoofdpersonen uit de roman Rollemanschiksie bereiden dagelijks flinke maaltijden. Bij het schrijven van de uit de reizigerstraditie overgeleverde recepten, liep mij het water letterlijk uit de mond. Reden genoeg om de oorspronkelijke recepten te bundelen.

 

Ciganypecsenye

Voor 4 personen1 pond procureur aan een stuk of 4 lappen varkensvlees van 2cm dik – 4 plakken gerookt spek met zwoerd van 1 cm dik – 3 uien – 4 tenen knoflook – 4 eetl. olijfolie – 2 eetl. mosterd- 2 eetl. zoet paprikapoeder- Zout en witte peper- Aardappelen – Groene sla en tomaten

Bereiding:

Roer een marinade van de flinters ui, olie, geperste knoflook, mosterd en paprikapoeder, zout en peper. Smeer het varkensvlees ermee in en zet het een paar uur  (in de koelkast). Verhit de olie in de koekenpan. Snij het spek in de breedterichting om de centimeter in tot bijna op het zwoerd en bak  in de olie tot het kleurt en krult als een kroontje. Haal het uit de pan en houd het warm. Bak ondertussen de aardappelen in een koekenpan of in de oven. Bak het gemarineerde vlees in het achterbleven vet op middelhoog vuur ca 5 minuten aan elke kant. Smeer desgewenst het vlees in met (nog meer)geperste knoflook, keer het om en om, bedruip het met het kruidenmengsel en bak nog even door. Schik de aardappelen op een schotel en daarop het vlees. Doop het gebakken spek in paprikapoeder en leg het op het vlees. Serveer met groene salade, tomaten en een paar augurken.

Ook eten als een reiziger? Het Rollemanschiksie Receptenboekje is voor € 4,99 te koop bij de uitgever