Wat een reis

Bijna twee jaar Rollemanschiksie:  wat een reis. In mei 2024 hield ik voor het eerst mijn boek  Rollemanschiksie in handen. Een verhaal  over vier generaties reizigers. Over liefde, verlies, keuzes en de mensen die ons vormen.

De maanden daaraan voorafgaand … natuurlijk vond ik het spannend.  Hoe zou het boek ontvangen worden? Door de recensenten? De lezers? De boekverkopers? En uiteraard de reizigers zelf?

“Wij herkennen ons in dit verhaal,” zei een bezoekster van een lezing en zelf een woonwagenbewoonster, “u heeft het goed verwoord.”

En jij? Wat vind jij?

Of heb je Rollemanschiksie nog niet gelezen?
Geen man over boord hoor. Kan altijd nog: nu is ook goed moment. Stuur me gewoon een bestelmail o.v.v. ROLLEMANSCHIKSIE  of bestel het bij de (online) boekhandel of de uitgever.

Pssst boek dan ook gelijk een gratis lezing over de geschiedenis, cultuur en het leven van reizigers (Roma, Sinti, woonwagenbewoners) voor jullie wijkcentrum, buurthuis, school, vereniging. Ik organiseer deze lezingen omdat, en dat had ik aanvankelijk niet verwacht, lezers en bezoekers van voorleessessies vragen naar achtergrondinformatie over de reizigers.

Herinneringenvangnet

Erwtenland 1

Vanmorgen struikelde ik regelrecht mijn kindertijd binnen.

Mannen in donkerblauwe overalls maaien het te hoge gras. Heen en weer, heen en weer. Ze minimaliseren de akker tot enkele hoopjes droog gras met her en der een verdwaald peultje. Buurtkinderen verzamelen de groene bolletjes op het erwtenland. Dagenlang eten ze thuis gekookte  illegale peulvruchten.

 Pas een regenbui later dringt het door in onze door hooikoorts verstopte neusjes: de geur van opdrogend nat gras. Muffig en toch fris, kruidig en toch waterig.

Parfum voor plattelandskindertjes.

Erwtenland 2 


Wij kinderen kruipen voorzichtig onder het prikkeldraad door. Lichte schokken in onze handen als we het gevaarlijke draad optillen met een rietstengel.

Nooit met blote handen.

Onze meisjesgêne wanneer de jongens met ontblote pikkies op het onder stroomstaanden draad piesen. Ze willen de schok vooral dáár voelen; voorbereiding op later.

Het is niet eerlijk dat alleen jongens spannende dingen mogen. Daarom balanceer ik net als zij over de smalle duiker. Nooit gevallen. Trek ik stiekem de verboden schuif van de duiker; de sloot loopt vol water. Ik ervaar de eigenaardige spanning om al rennend een meterslange polsstok in de sloot te planten. Plons er middenin en hoor mijn moeders overslaande stem: “Kom hier, dit is geen spel voor meisjes.”

Wij waren groen als gras maar snoven onze vrijheid op en probeerden uit hoe ver die reikte

Malik’s bet-overgrootvader reist naar Mekka

Herkomst onbekend

Malik vindt  een oud, vergeeld schrift:  de bedevaart van zijn bet-overgrootvader. De oude man reisde rond 1910 van Mardin naar Mekka.

Begin twintigste eeuw  bezat enkel de elite van het  Ottomaanse rijk de mogelijkheid om met een auto reizen.

De bouw van de Hidzjazspoorweg was nog maar net afgerond. Passagiersvliegtuigen behoorden tot de toekomst.  Hoe verliep zo’n reis? Ik wilde Malik de reis van zijn voorvader van dag tot dag kunnen laten volgen.

Bronnen zoeken

Ik zocht en vond:

  •  reisverslagen van onder andere Gertrude Bell.  Deze Britse ontdekkingsreizigster doorploegde  eind 19e eeuw het Midden-Oosten.
  • Burton & Drake schreven Unexplored Syria (1886).
  • Ottomaanse jaarverslagen en consulaire reisverslagen (Frans, Duits, Brits), Jesuit Mission Reports – Syria (ca. 1890–1910).
  •  Oude foto’s, brieven, routekaartjes en beschrijvingen van het landschap en  plaatsen langs die route in de krochten van het internet.

Mijn Syrische vriendin Hala vertelde me over het – nog steeds bestaande en inmiddels prachtig gerestaureerde – treinstation in Damascus.

Met deze bronnen reconstrueerde ik de hadj van Yussuf Hüsseyn Narsai opdat hij zijn achterachterkleinzoon daar deelgenoot van kon maken.

Tijdreizen

En het mooie is, in al die weken dat ik over de tocht schreef, reisde ook ik een eeuw terug in de tijd van Mardin naar Mekka.  Ik reed te paard op bijkans onbegaanbare wegen, langs verstilde vergezichten  en uitzichten over de meest prachtige bergen en dalen. Ik bezocht vervallen dorpjes met  gastvrije bewoners, passeerde bij   Akçakale de Ottomaanse grenspost naar Syrië. Reisde verder naar Aleppo en  door naar Homs om  uiteindelijk in Damascus de trein naar Mekka namen.

Wat een zoektocht, wat een reis!